Technical difficulty   Easy

Time  3 hours 2 minutes

Coordinates 550

Uploaded October 3, 2017

Recorded September 2017

-
-
2,476 f
1,907 f
0
0.8
1.6
3.18 mi

Viewed 119 times, downloaded 0 times

near Uritz, Navarra (España)

Ibilbide laburra eta kulturala izango da aurkeztuko dudana.

Ondarearen Europako Jardunaldiak direla eta, aurten 150 ekintzatik gora antolatu izan ditugu. Artzibarren Iturissara doan erromatar garaiko galtzadaren berreskuratze prozesuan, bide bat osatu dute haran osoa zeharkatu egiten duena. Señaletika berezia du, morea eta zuria eta hainbat azalpen panel berri ere egin dituzte.

Bide osoa ez dugu egin, gaurkoan Urdirotzen hasi eta Artzibarreko Santa Maria eliza eta jauntxerri edo jauregian bukatuko dugu.

Urdirotzen dagoen estalpe batean erromatar galtzaden inguruko azalpenak jasoko ditugu Juan Mari M. Txoperena, Aranzadiko bazkidearen eskutik. Bideoan azalpenak ikusgai dauzkazue.




Aranzadiko lagun batek Ibañeta aldean topaturiko miliarioaren argazkia erakusten.








Urdirotz herrira bidea zuzenean jaisten da baina garai bateko erromatar galtzadaren trazadua bihurgune nagusi bat egiten omen zuen herriaren goiko aldetik eta gero gaur egungo soro batzuetatik, zuzen elizaren gibeleko zatira joaten omen zen. 

Egun bidea ezin izan da beti erroma garaiko galtzadaren gainetik ibili. Batzuetan zelai partikularren barna doalako eta bertze zati luzeetan errepideak estali egiten duelako.






Errepidea beherat jarraitu zutoin batekin topatu arte.





Bidexka bat hartu eta ibaia aldera eramango gaitu.







Ibaira hurbiltzean errota eta kisulabe baten aurriak ikusgai ditugu, hori bai basoak nahiko estalitak dituenak.







Geroago errepide batera iritsi eta gure eskuinetik Uriz herrira igoko gara.



Herrian sartu eta ezkerretara dugun etxean labe bat ikusgai dago.



Urizeko herrian zenbait dorretxe kontserbatu izan dira. Ertaroan herri honetako jauna Iruñako eta gero Nafarroako erresumako pertsonai garrantzitsua izan zenaren oroigarri.







Plazan, frontoia dugu eta han bertze zutoin batek, herritik ateratzeko bidea erakutsiko digu.





Aurrerago harkaitz baten parera hurbilduko gara. Arrondoa izena duena toponimoak garai bateko gune estrategikoa dela aipatzen digu. Harrian, erromatar galtzadaren urratsak ikusgai dira. Bertan galtzadaren aztarnak ikusgai ditugu. Suarekin zabaldutako zatia da.







Errepidera iritsi eta bertatik Zanduetara iritsiko gara. Herri honetan ere bertze miliario bat ere topatu izan da.









 Herriaren erdian, ezkerretik aterako gara ibaira iristeko.







Duela oso gutxi arte, ibaiak sifoi bat zuen eremu honetan eta horregatik zati honetan oso gutxitan eramaten zuen ura. Itoizeko presa egin zutenean kanalizatu eta iragazgaitu egin zuten.







Ibaiaren bertze aldean pista eta geroago bidexka batetatik Artzibarreko Santa Maria aldera hurbilduko gara.

Bertan arkeologiko sundaketak egin dira eta badirudi zenbait eraikin topatu egin direla, tamaina berezikoak. Bi hipotesi dituzte indusketen hasiera izanik eta jasotako materialaren arabera. Bila bat izan zitekeela edo eta galtzadaren geltoki mansioi antzeko bat. Topatu dituzten materialak direla eta, apikan terma batzuk izan zitzazketela era egiasta daitekela diote. Datorren urteetako indusketen zain itxaron beharko dugu.



AZALPEN BIDEOA












































  • Photo of Amaiera
Artzibarreko Santa Maria elizan edo eta jauregian bukatu egiten da.
  • Photo of ARRONDOA
  • Photo of ARRONDOA
Galtzada erromatarra, gune honetan arrondoako haitzaren paretik igarotzen zen. Bertan harria txikitzeko sua eta uraren aztarnak ikusgai dira.
  • Photo of AZTARNATEGIA kata1
2017. urtean lau zulo ireki izan dira aztarnategiaren garrantzia aztertzeko asmoz. Aurreneko kata honetan horma batzuk ageri dira eta material nahiko topatu zen, bereziki suarekin harreman izango zuena.
  • Photo of AZTARNATEGIA kata2
  • Photo of AZTARNATEGIA kata2
Erromatar garaiko bigarren kata. Bertan bertze horma batzuk eta harri handi bat, akaso tresneri ezberdinak zuritzeko erabilia izan zena.
  • Photo of AZTARNATEGIA kata3
Erromatar bertze aztarnak
  • Photo of AZTARNATEGIA kata4
Hirugarren kata honetan uharriz osaturiko hormak ikusgai. Beheko aldean izanda eta ibaiatik gertuen dagoena denez materiala bertatik jasoa izango zen.
  • Photo of AZTARNATEGIA kata5 TERMAK?
  • Photo of AZTARNATEGIA kata5 TERMAK?
  • Photo of AZTARNATEGIA kata5 TERMAK?
  • Photo of AZTARNATEGIA kata5 TERMAK?
Eraikin nagusia. Opus cementinum ageri da eta ateratako materialen artean badirudi adrailu batzuk terma baten aztarnak direla egiaztatzen dutela.
  • Photo of Errepidea
Uriz herrira iristeko errepidea eskuinetik jarraitu
  • Photo of Errepidea ZANDUETA
Arrondoatik jaistean errepidearekin topo egingo dugu. Eskuinetik Zanduetara iritsiko gara.
  • Photo of ERROTA
  • Photo of ERROTA
Errota baten aztarnak.
  • Photo of URDIROZ
Abiapuntua
  • Photo of URIZ Iturri
Plazan iturri bat dago.
  • Photo of Uriz labe
Aurreneko etxean ikusgai
  • Photo of ZANDUETA Bide gurutze ezker
Herriaren erdialdetik ezkerretara jo , ibai aldera.
  • Photo of ZUBI1
  • Photo of ZUBI1
Ibaiak puntu honetan sifoi baten bitartez lur azpira egiten zuen. Gaur iragazgaitza izateko kanalizatu egin da.
  • Photo of zutoin bidegurutze
Uriz herritik ateratzeko.
  • Photo of Zutoina
Urdirotzetik ateratzean bidexkan sartzeko.

Comments

    You can or this trail