Moving time  one hour 12 minutes

Time  one hour 28 minutes

Coordinates 1063

Uploaded October 14, 2020

Recorded October 2020

  • Rating

     
  • Information

     
  • Easy to follow

     
  • Scenery

     
-
-
490 ft
170 ft
0
0.9
1.9
3.78 mi

Viewed 172 times, downloaded 3 times

near Biesland, Limburg (Nederland)

CNME stadsnatuur wandeling: Jekerdal - Campagne

Welkom in de achtertuin van Maastricht: Het Jekerdalpark.
Na de start bij Sportpark Jekerdal (Parkeren mogelijk) loopt u langs het riviertje de Jeker richting België. Bij Hoeve Nekum steekt u de Jeker over om daarna omhoog te lopen richting de Apostelhoeve. Vanaf hier loopt u richting de Maastrichtse wijk Wolder om iets verderop weide Campagne aan te doen (tevens hondenlosloopgebied). De wandeling voert u daarna terug naar het Jekerdalpark waar sporen van de bever en enkele bijzondere plantsoorten te vinden zijn.
Zowel het Jekerdalpark als weide Camapgne zijn prachtige voorbeelden van stadsnatuur.

Bij de waypoints voorzien we u niet enkel van foto's, u vind er ook informatie over bijzondere soorten, waardevolle natuurelementen en cultureel erfgoed.

View more external

Photo

CNME Natuurtuinen Jekerdal

Op dinsdag, woensdag en donderdag kunt u hier de Natuurtuinen van CNME bezoeken. In deze ecologisch beheerde tuin vind u een grote ecologische moestuin, een wilde-plantentuin met ruim 150 soorten planten, een blotevoeten pad en nog veel meer. U kunt de wandelroute aan de andere kant van de tuin weer oppikken, of terugkeren naar deze ingang en uw weg vervolgen.
Photo

Jeker

De Jeker is een kort riviertje, ongeveer 60 km lang. Ze ontspringt in België, stroomt daar door de Haspengouw. In het grensdorpje Kanne duikt de Jeker onder het Albertkanaal Nederland in om enkele kilometers verderop in de Maas te stromen. Het riviertje kent een lange geschiedenis, twee van oudsher belangrijke steden (Maastricht en Tongeren) liggen aan de Jeker. Het water uit het riviertje werd dan ook lange tijd veelvuldig gebruikt als relatief schone waterbron, zowel binnen als buiten de stad. In Maastricht werd de Jeker tot binnen de stadsmuren geleid, daar maakten bedrijven als leerlooierijen en de lakenindustrie handig gebruik van het riviertje. De Jeker is zelfs gebruikt als verdedigingslinie; via sluizen kon men delen van het jekerdal laten overstromen om zo de vijand tegen te houden. (Wanneer u de natuurtuinen hebt bezocht kunt u de wandeling hier weer oppikken)
Photo

Akkers met uitzicht

Wanneer u hier het bosje uit loopt word u getrakteerd op een wijds uitzicht. De uitgestrekte akkers geven een heel andere sfeer dan het Jekerdalpark. Hier is ook goed te zien dat de Jeker in de loop der jaren een flink dal heeft uitgesleten. Aan de linker kant ziet u het Plateau van Caestert , met onder andere de St. Pietersberg. Aan de rechterkant de Cannerberg met uitzicht op de Apostelhoeve en hun wijnranken. Vooral de flanken van de Cannerberg kennen een lange wijnbouw geschiedenis, er word aangenomen dat de romeinen hier al wijn verbouwde. De oudste officiële vermelding stamt uit 968! De combinatie van een zonnige helling, voedingsrijke grond en een grote hoeveelheid mineralen in de bodem maken deze flanken erg geschikt voor de wijnbouw.
Photo

De jeker over

Bij Hoeve Nekum steken we voor het eerst de Jeker over. Geniet hier even van de Zuid-Europese uitstraling en mooie uitzichten. De oude treurwilg maakt het plaatje compleet, en met een beetje geluk ziet u hier zelfs de ijsvogel voorbij vliegen.
Photo

Hoeve Nekum en wijnranken

Het op één na oudste wijngoed van Nederland ligt op een prachtige locatie in het Jekerdal.
Photo

Bergop richting de Cannerberg

Nadat u de weg bent overgestoken klimmen we ongeveer 100 meter omhoog het Jekerdal uit. Vergeet niet om u af en toe om te draaien en het mooie uitzicht te bekijken, de uitgestrektheid van het dal is hier mooi te zien.
Photo

Mergelgroeve

Voor u ziet u de ingang naar een ondergrondse mergelgroeve. Met de mergelstenen die uit deze groeve komen is de Apostelhoeve gebouwd. Mergel is een kalksteen, een overblijfsel van miljoenen jaren terug, toen dit deel van Europa een grote zee was. De skeletten van allerlei zeediertjes zijn vergaan en onder grote druk samen geperst tot mergel. De fossielen die in Mergel worden teruggevonden zijn zo bepalend dat er zelfs een heel geologisch tijdvak naar vernoemd is, het Maastrichtien. Mergel was (en is) een waardevolle bouwstof. Mergelblokken zijn redelijk makkelijk te winnen, en er is goed mee te bouwen. Daarnaast is mergelpoeder een belangrijk onderdeel van de productie van cement. Het is niet voor niks dat de Eerste Nederlandse Cement Industrie (ENCI) in Maastricht gevestigd is. Mergel draagt daarnaast ook nog bij aan de bijzondere Zuid-Limburgse flora, veel van deze bijzondere planten groeien graag op de kalkrijke mergelbodems. De ondergrondse groeves zijn daarnaast het leefgebied van bijzondere vleermuizen en amfibieën. De bovengrondse kalkhellingen worden dan weer bewoond door de levendbarende hagedis.
Photo

De holle weg

Typisch voor Zuid-Limburg en de lössgrond zijn de holle wegen die hier ontstaan. Ze worden uitgespoeld door regen of ingesleten door jarenlang gebruik. De hellingen aan beide kanten van een holle weg werden veelvuldig door mensen gebruikt om bijvoorbeeld ondergrondse kelders of groeves aan te leggen. Je kan immers redelijk horizontaal graven en toch onder de grond uit komen, dat maakte de bouw veel gemakkelijker. Ook dieren maken graag gebruik van deze techniek. De das graaft zijn burchten graag in holle wegen. De burcht blijft zo veel stabieler, en het is minder werk! Hier ook heel mooi te zien dat de bodem uit verschillende lagen bestaat, kijk maar naar de kleur van de grond.
Photo

Boven! Apostelhoeve

We zijn boven! Dit is het hoogste punt van de wandeling.
Photo

Vervolg holle weg

En aan de andere kant van de heuvel gaat de holle weg gewoon verder. De steile hellingen zijn niet alleen geschikt voor de das. Deze plekken zijn vaak warmer en droger dan het omliggende grasland, planten als wilde marjolein en glad walstro maken daar graag gebruik van en groeien goed op deze hellingen. Op sommige stukken zijn de hellingen echt heel steil, daar kunnen bijna geen planten groeien. Dit soort plekken zijn erg belangrijk voor wilde bijen, zij maken hun nesten in dit soort steile modderwandjes. Elk gaatje is het nest van één wilde bij, die daar 10-15 eitjes in legt. De eitjes komen in het voorjaar of de vroege zomer uit, waarna de bijen opzoek gaan naar hun eigen plek om eitjes te leggen. Ook de oude hagen rond deze holle weg zijn waardevolle natuurelementen. Van oudsher werden er planten met doorns gebruikt voor deze hagen, die hielden het vee binnen. Soorten als sleedoorn, meidoorn en hondsroos zijn nog steeds prima nestgelegenheid voor allerlei vogels, maar de hagen dienen ook als windbreker voor vlinders, als vliegroute voor vleermuizen en als nectarbron voor bijen.
Photo

Bloeiende klimop

Een belangrijke soort in het najaar is de klimop. Klimop bloeit nog heel laat in het jaar, tot ver in december kunnen allerlei vliegende insecten hun voedsel uit deze bloemen halen.
Photo

Graft

Nog zo'n typisch Limburgs natuurelement is een graft. Een graft is een steile helling vol bomen en struiken, vaak tussen twee weilanden in. De hellingen in zuid Limburg waren eigenlijk te steil om efficiënt te gebruiken in de landbouw. Door in het midden van de helling een graft aan te leggen ontstonden er vlakke terrassen waarop de landbouw veel gemakkelijker ging. Ook in onze tijd vormen de graften waardevolle eilandjes van bomen en struiken tussen de weilanden. Op deze plek maakt de das daar dankbaar gebruik van. (Liever niet door het hondenlosloopgebied? u kunt deze lus ook afsnijden, loop dan direct naar waypoint 'verstopt paadje')
Photo

Dichte lianen van de bosrank

Wanneer we hier omhoog gaan lopen we recht tegen dit bosje aan. De bomen en struiken die hier staan worden compleet overgroeit door de bosrank. Deze klimplant met echte lianen slingert zich door de struiken en grijpt zich overal vast. Het bosje word zo compleet ondoordringbaar. De perfecte plek voor vogels en allerlei andere dieren om een nest te bouwen of je te verstoppen. Aan de voorkant van het bosje groeien nog enkele kruidachtige planten als de grote kaardenbol en bijvoet. De stekelige bloemen van de grote kaardenbol werden vroeger gebruikt om de wol te kaarden en is tevens een hele waardevolle voedselplant voor vogels. op de grote hoeveelheid zaden komt oa. het puttertje af. Bijvoet is dan weer heel nuttig voor de mens, de romeinen legde deze plant al in hun schoenen om pijnlijke (en zweet-) voeten te voorkomen. Ook in de keuken word het toegepast, dankzij de stoffen in deze plant kun je vette gerechten makkelijker verteren.
Photo

Ingang weide campagne, hondenlosloop

Hier lopen we het volgende beheergebied van CNME binnen, weide campagne. Dit oorspronkelijke kalkgrasland word door het maai- en begrazingsbeheer langzaam in zijn originele staat hersteld. Dit hondenlosloopgebied is niet alleen ingericht voor onze viervoeters, samen met de buurt en scholen in de omgeving helpen we hier de wilde bijen. Dit doen we met bijzondere planten, steile wandjes en bijenhotels.
Photo

Wilde bijen

Wilde bijen hebben het moeilijk, net als alle insecten staan ze onder grote druk. Alle kleine beetjes helpen dus ook en daar dragen wij graag aan bij! Wilde bijen hebben een paar dingen nodig om zich prettig te voelen: Veel verschillende soorten bloeiende planten, plekken om eitjes af te zetten en schuilgelegenheid. De variatie in planten word veroorzaakt door variatie van o.a. de bodem, licht De variatie in steilheid, voedingsrijkheid en hoeveelheid zonlicht zorgen voor een grote diversiteit aan planten, van de algemene Europese berenklauw tot de zeldzame beemdkroon. In de steile wandjes en holle stengels vinden wilde bijen hun nestgelegenheid. En mocht dat nog niet genoeg zijn, dan kunnen ze terecht in het 5 sterren bijenhotel.
Photo

Bijenhotel

Dankzij buurtgroep Campagne en Basisschool Petrus en Paulus staat hier dit prachtige bijenhotel mét informatiebord.
Photo

Braamstruwelen

Niet bij iedereen favoriet, maar wel heel belangrijk als schuil- en voedselgelegenheid voor allerlei dieren.
Photo

Dassenburcht in graft

Hier zien we de graft van een andere kant, de hopen licht gekleurde grond verraden een dassenburcht.
Photo

Verstopt paadje

Loop er niet voorbij! Dit paadje is een beetje verstopt.
Photo

Wegkruis

Photo

Nog een smal paadje

Tussen de weilanden door lopen we het Jekerdal weer in
Photo

Tussen de huizen door

Photo

De molen van Lombok

Al in het jaar 1500 stond hier een graanmolen met groot waterrad. Tegenwoordig is er nog één waterrad zichtbaar, maar al deze gebouwen zijn als molen in gebruik geweest. Tussen 1500 en 1850 heeft een gedeelte dienst gedaan als houtzagerij, waarna de molens omstreeks 1850 werden aangekocht door de Maastrichtse wapenhandelaar Petrus Stevens. Vanaf dat moment werd de molen gebruikt voor het vervaardingen van geweerlopen. Het Indonesische eiland Lombok is in 1894 door Nederlandse soldaten overgenomen. De wapens voor deze aanval waren grotendeels in deze molen geproduceerd, waarna deze de 'Molen van Lombok' is gaan heten.
Photo

Graslanden in het Jekerdalpark

Tot 1867 was het Jekerdalpark onderdeel van 'de kommen', een deel van de Maastrichtse verdedigingslinie. Door middel van een systeem van sluizen en dammen kon dit deel onderwater gezet worden (inundatie) . Vergelijk het maar met de Hollandse waterlinie, maar dan in het klein. Door deze regelmatige overstromingen bleef er een zeer voedselrijk gebied achter, uitermate geschikt voor de landbouw. De hele 20e eeuw is hier dankbaar gebruik van gemaakt, het hele jekerdalpark bestond toen uit akkers. In 2004 is men begonnen met de aanleg van dit park, in het verlengde van het stadspark. De akkers zijn omgevormd tot bloemrijke graslanden en vormen zo een overgang van de stad naar het buitengebied. De combinatie van bosjes, oevers, graslanden en hoogteverschillen maakt dit gebied erg interessant voor de Maastrichtse stadsnatuur. De vele verschillende plantsoorten trekken veel verschillende insecten aan, waar weer verschillende vogels op af komen. Door een ecologisch maaibeheer toe te passen zorgen we er voor dat er altijd verschillende fases van een grasland aanwezig zijn. Sommige stukken worden maar 1x per 2 jaar gemaaid, terwijl andere stukken wel 3x per jaar gemaaid worden. Deze variatie in beheer zie je duidelijk terug in de biodiversiteit.
Photo

Afkalvende oevers

De Jeker mag sinds 2004 weer meanderen in dit gebied. Een meander is een lus in de rivier die ontstaat doordat er in de buitenbochten grond word weggespoeld (afkalven), en in de binnenbocht juist grond word afgezet. Een rivier met veel lussen is een meanderende rivier, het tegenovergestelde van een meanderende rivier is een kanaal. Doordat er op verschillende plekken grond word weggespoeld (of afgezet) ontstaat er een variatie van glooiende én steile oevers. Vooral deze steile oevers zijn waardevol voor de natuur, denk bijvoorbeeld aan de ijsvogel en de oeverzwaluw die hierin hun nesten bouwen. Sinds de Jeker weer mag meanderen is ook de bever teruggekeerd, de vele wilgen op de oever vormen het ideale voedsel voor deze grote knaagdieren.
Photo

Afkalving voorkomen

Toch mag de Jeker niet overal meanderen. Waar de infrastructuur bedreigd worden willen we afkalving voorkomen. In verschillende buitenbochten kom je deze stapels natuurstenen uit de Ardenne tegen. Deze zware rotsblokken houden de grond op hun plek en voorkomen dat de rivier afkalft om wegen en huizen te beschermen.
Photo

Kleine kaardenbol

Bijna aan het einde van de wandeling vinden we een plek waar de kleine kaardenbol erg goed groeit. De holle stengels van deze plant mag je zien als een natuurlijk insectenhotel, tal van insecten(eitjes) overwinteren in holle plantstengels om in het voorjaar pas uit te komen. De bloem zit, net als de grote kaardenbol, tot ver in de winter vol met zaden die door verschillende vogelsoorten worden opgegeten. Zonder dit soort planten zouden veel dieren de winter niet door komen.

2 comments

  • thavenith Nov 17, 2020

    Mooie afwisselende route. Vooral de uitgebreide toelichting is zeer prettig om te lezen onderweg. Ik heb de wandeling in tegengestelde richting gelopen. Volgende keer nog eens andersom.

  • thavenith Nov 17, 2020

    I have followed this trail  verified  View more

    Ik heb genoten van deze mooie educatieve rondwandeling.

You can or this trail