Time  5 hours 45 minutes

Coordinates 1571

Uploaded April 24, 2019

Recorded April 2019

-
-
3,281 ft
2,031 ft
0
2.6
5.2
10.38 mi

Viewed 183 times, downloaded 1 times

near Aurizberri, Navarra (España)

Azken urteetako ikerketei esker, erromatar galtzada Artzibarretik Iturissa aldera bideratzen zela egiaztatu izan dute. Gaurko txangoan Aurizberritik abiatuta eta Uritz herrirainoko tartea ezagutzeko aukera izan dugu. Erromatar galtzada non, nola, noiz eta bertze datu batzuk ezagutzeko bisita gidatua prestatu dugu.


Ibilbide lineala izanik, kotxe batzuk Uritzen utzi eta gainontzekoak Aurizberriko kanpinera igo egin ditugu bertatik abiatzeko. Gaurkoan 16 km pasatxo ibili izan ditugu eta irabazitako desnibela 400 metro ingurukoa eta jaitsieran aldiz 635 metro.





2017. urtetik Artzibarreko galtzadaren ibilbidea markaturik dago, eta noizean behin informazio oholak aurkituko ditugu. Hala ere guztiak bilatzerik dituzue. http://www.valledearce.com/eu/calzada-romana/

Erromatar galtzaden inguruko informazioa gehiago sarrera HONETAn topatu dezakezue.



Ibilbidea eta altimetria







Aurizberriko kanpinetik irten eta errepidea zuzen zeharkatuko dugu, bertze aldean galtzadak nola eraikitzen ziren informazio ohola ikusteko.
























Bertan Erromatar galtzaden inguruko azalpenak banatu ditugu, distantziak, nolakoak ziren, iturri klasikoek galtzada honen inguruan emandako aipamenak, miliarioak zer diren, Iturissa hiriaren informazioa, Artziko egoitzaz eta abar.



Galtzada ibilbidearen azalpenak maparen arabera






Azalpenaren ostean Lusarretarako errepide zaharra zeharkatu eta bertze informazio ohola ikusgai dugu.







Donajakue bidetik zuzen metro gutxi batzuk burutu eta gero, ezkerretik abiatzen den bidera pasako gara. Ibilbide honen markak ez ohikoak dira, morea eta zuriak.







Apur bat aurrerago P lerroko edo gerra zibilaren ostea Frankok agindutako defentsa lerroaren bunker txiki bat bisitatuko dugu. Bertze azalpetxo baten ostean, noiz eraiki ziren, nortsuk aritu ziren eraikitzen, zertarako, ezaugarriak eta abar, bidea jarraituko dugu.



Aldapatxo bat igo, ezker aldean bertze bide zahar batzuren ildoak nabarmenki ageri direlarik, eta pistatxo bat zeharkatuko dugu, galtzadaren bidetik jarraitzeko.







Pista zabalago batetik metro gutxi batzuk egin ondoren, berriz ere eskuin aldetik bide estuago batetara igaroko gara.











Normala den moduan, ia bi mila urte igaro ondoren, galtzadaren kutxa bertzerik ez da somatzen zati gehienetan, berez, erromatar galtzadaren beheko partea izango denaren gainetik ibiliko gara tarte honetan.



Urrengo bisita gunea, Mugarriluzen dugu. Halako azalpenak ematen dizkigu Txoperenak testu batean:

"Las fuentes clásicas, de una manera u otra, hacen referencia a la vía Iter XXXIV y sus mansiones. Tanto Ptolomeo como el Itinerario de Antonino o el Anónimo de Rávena se refieren a Iturissa, bien como mansio o como Civitas, pero sin ningún dato que nos aclare la fecha de la apertura de esta vía o la fundación de la misma."

"En agosto del 2011, recorriendo un antiguo camino (conocido como Bidezarra en Aurizberri/Espinal), nos detuvimos en unas piedras que habíamos localizado años antes y en las que se apreciaba trabajo de cantería. En ésta ocasión quisimos comprobar la longitud de una de ellas.

Se hallaba cubierta de musgos y sobresalía del suelo entre la hojarasca únicamente un extremo. Cuando procedíamos a su limpieza quedaron a la vista unas letras grabadas lo que nos permitió identificarla como un miliario, deduciendo que las otras dos que se hallaban a pocos metros también lo eran y por tanto el viejo camino donde se localizaban era una vía romana".  Se encontraban en las Coordenadas UTM, 30N, ED 30, ETRS-89, X. 633.019, Y: 4.757.547, Z: 952

" En el lugar se han recuperado dos miliarios con inscripción epigráfica y un tercero sin texto, además de una cuarta pieza tallada, incompleta y difícil de interpretar. Se localizaron en un ensanchamiento antrópico en la ladera por la que discurre la vía, habilitando un espacio suficientemente amplio y cómodo donde ubicar un clásico “nido de miliarios”. El lugar se denomona Mugarriluze, traducido por “Mojon largo”

"Miliario de Constancio Cloro; La transcripción a línea corrida es:

Nobi/lissim/o · Caes(ari)/ Flavio/ Val(erio) · Co/nsta/ntio/ P(io) F(elici) Aug(usto)/. Cronología

Esta inscripción permite datar el miliario entre el 1 de mayo del 305 d. C. fecha en el que recibió el título de Augusto y julio del 306 d. C. en que muere (SOLANA y SAGREDO, 2006).

Miliario de Aureliano. Centrada sobre la inscripción vemos grabada con un objeto punzante una X. No creemos que tenga relación con el epígrafe original, aunque pudiera ser una indicación posterior de la distancia hasta la siguiente Mansio o Statio, descubierta por nuestro equipo en el Señorío de

Artzi y de la cual le separa una distancia de 10 millas. Imp(eratori) C/aes(ari) L(ucio) D(omitio) / Aureli/ano P(io) F(elici)/ Invi/cto A/ug(usto) Tri(bunicia) / Po[t(estate) VI] Co(n)s(uli) / III{I}/

Miliario anepígrafo"(Martínez-Txoperena & Zubiria-Mujika, 2013)






Juanmarik azalpenak ematen Mugarriluzen

BIDEOAK AZALPENEKIN:












Erromatar galtzada jarraituko dugu, baina eskuin aldeko magalean ikusgai izango ditugu, galtzada eraikitzeko erabilitako lurra ateratako eremuak, mea txiki batzuren antza. Aurrerago hesi batetara iritsiko gara eta bertatik, magala txikiago eta mendi-lepo batetara iristen garenez, galtzadaren lunabarroa hobekien ikusterik izango dugun tartea dago.










GEHIAGO IRAKURTZEKO:
https://mendikosterak.blogspot.com/2019/04/aurizberritik-uritzera-erromatar.html
Camping

Aurizberriko kanpigna

Arizberriko kanpina
Intersection

Errepidea 01

Errepidea zeharkatu eta informazio oholera jo.
Intersection

Informazio ohola

Lusarretako errepide zaharra gurutzatu eta informazio ohola izango dugu. Donajakue bidetik metro batzuk egin.
Intersection

Uritzeko errepidea

Uritz herrira doan errepidera atera eta eskuinetik aldapan gora herrira iritsiko gara.
Waypoint

ATAKA 4

Bertze ataka bat
Waypoint

ATAKA 1

Ataka edo hesia gainditu zelaietan barneratzeko
Waypoint

ATAKA 2

Bertze hesia eta ataka gainditu eta ezkerreko pistatik maldan behera jarraitu
Waypoint

ATAKA 3

Bertze ataka edo hesia gainditu.
Waypoint

ATAKA 5

Bertze ataka bat. Urrobi ibaiatik gertu gaude jada.
Waypoint

ATAKA 6

Urrobi ertzearen aldameneko bertze ataka.
Waypoint

BUNKERRA

P defentsa lerroko bunker bat.
Intersection

Bidegurutze 01 Ezker

Donajakiue bidea ezkerretik utzi. Galtzadaren bideak bere marka propioak izango ditu. Morea eta zuria
Intersection

Bidegurutze 03 Eskuin

Eskuinetik bidea jarraitu. Pista utziko dugularik
Intersection

Bidegurutze 02 Zuzen

Pista zeharkatu eta bidetik, zuzen jarraitu
Intersection

Bidegurutze 04 Eskuin

Pistara irten eta eskuinetik jarraitu.
Intersection

Bidegurutze 05 Eskuin

Errepidea utzi eta eskuineko pistatik zuzen segi.
Waypoint

HESI 07

Bertze hesi bat gainditzeko
Waypoint

HESI 02

mendilepoaren ostean eta berriz ere basoan barneratzeko hesia gainditu.
Waypoint

HESI 03

Bertze hesia gainditu beharko da.
Waypoint

HESI 01

Hesia gainditu eta erromatar galtzadaren arrasto argienak ikusgai ditugu.
Waypoint

HESI 04

Bertze hesi bat
Waypoint

HESI 05

trokara iritsi aurreko hesia gainditu
Waypoint

HESI 06

Saragueta herritik ateratzeko hesia gainditu eta pistatik zuzen jarraitu.
Waypoint

HESI 06

Bertze hesi bat gainditzeko
Waypoint

MEATOKIA

Meatokia
Summit

Mugarriluze

Puntu honetan aurkitu egin ziren Miliario ezberdinak
Intersection

Pista Ezker Saraguetara

Ezkerretik jaisten Saragueta herrirantz hurbilduko gara.
Mountain pass

SAN PAUL

mendi-lepoa
Waypoint

SARAGUETA

Saragueta herria
panorama

Oianbizkarreko behatokia

Galtzadatik apur bat irtengo gara Oianbizkarreko behatoki naturaleko ikuspegietaz gozatu ahal izateko.
Waypoint

URDIROTZ

Urdirotz herria.
Waypoint

URITZ

Uritz herria.
Sacred architecture

Uritzeko eliza

Eliza
Waypoint

ZUBI 02

Zurezko bertze zubitxoa
Waypoint

ZUBI 01

Zurezko zubitxoa troka gainditzeko.

Comments

    You can or this trail